Tensionet e fundit në Vlorë-Nartë: Çfarë po ndodh me projektet e zhvillimit në Zvërnec?

Zona e Vlorë-Nartës dhe veçanërisht fshati bregdetar i Zvërnecit po kalojnë një nga periudhat më të trazuara të viteve të fundit. Ditët e fundit të muajit maj 2026 kanë sjellë një përshkallëzim të lartë të tensioneve midis banorëve lokalë, aktivistëve mjedisorë dhe autoriteteve, si pasojë e projekteve të vrullshme të zhvillimit turistik dhe infrastrukturor.

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

Dinamikat dhe problematikat kryesore të kohëve të fundit në këtë rajon ndahen në disa shtylla kryesore:

1. Rrethimi i zonave dhe “Lufta” me Telat me Gjemba

Konflikti i javëve të fundit në terren u ndez kur në zonat pranë Pyllit të Zvërnecit dhe përgjatë vijës bregdetare të mbrojtur filluan punimet për rrethimin e sipërfaqeve të mëdha të tokës me tela med gjemba.

Revolta qytetare: Banorët e zonës dhe aktivistët e shoqërisë civile u ngritën në protesta të njëpasnjëshme. Në disa raste, protestuesit kanë shkulur portat dhe kanë prerë rrethimet me tela, duke tentuar të ndalojnë bllokimin e hapësirave publike dhe hyrjen e makinerive të rënda.
Mungesa e transparencës: Në zonat ku po kryhen këto rrethime dhe hapje rrugësh fillimisht nuk ka pasur tabela të detyrueshme ligjore që tregojnë lejen e ndërtimit, subjektin që kryen punimet apo projektin përkatës.

2. Zhvillimi i Aviacionit dhe Ecuria e Aeroportit të Vlorës (VIA)

Sipas raportimeve të fundit nga platformat e dedikuara të aviacionit si AeroAlb, punimet për ndërtimin e Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës në zonën e Akernisë po ecin me ritme të shpejta drejt fazave përfundimtare të certifikimit dhe operimit.

Presioni mbi Zvërnecin: Afërsia gjeografike e aeroportit të ri po shërben si katalizatori kryesor që po shtyn investitorët drejt Zvërnecit. Ky zhvillim i aviacionit civil po sjell një rritje eksponenciale të interesit për ngritjen e infrastrukturës hoteliere dhe resorteve luksoze në të gjithë vijën bregdetare të mbrojtur.

3. Planet për Resortet e Luksit dhe Ndryshimet Ligjore

Zvërneci ka qenë historikisht një zonë e mbrojtur (pjesë e Peizazhit të Mbrojtur Vjosë-Nartë). Megjithatë, ndryshimet e fundit ligjore për Zonat e Mbrojtura dhe planet e reja urbanistike kanë hapur rrugën për ndërtime masive.

Investimet e huaja: Planet e përfolura të investitorëve të mëdhenj ndërkombëtarë për hotele e vila luksoze kanë shkaktuar frikë te komuniteti se Pylli i Zvërnecit dhe plazhet e tij të virgjëra (si Portonova) do të tjetërsohen plotësisht, duke u kthyer në zona ekskluzive me akses të kufizuar.

4. Konfliktet e Pronësisë dhe “Gjendja” në Kadastër

Një problem i mprehtë social në Nartë dhe Zvërnec është çështja e pronave. Banorët vendas, të cilët i kanë trashëguar këto toka prej brezash apo i kanë përfituar me ligjin 7501, po përballen me vështirësi të mëdha për t’i regjistruar ato në Kadastër.

Ekziston një dyshim dhe akuzë e hapur nga komuniteti lokal se proceset e regjistrimit po bllokohen qëllimisht në mënyrë që këto sipërfaqe t’u kalojnë korporatave apo investitorëve strategjikë përmes vendimeve shtetërore.

5. Kushner, Miliarderët e Katarit dhe Alarmi Ndërkombëtar

Projekti i Zvërnecit nuk është më thjesht një investim lokal, por ka marrë përmasa globale politike dhe ekonomike.

Aleanca e Investitorëve: Kompania e investimeve Affinity Partners, e udhëhequr nga Jared Kushner (dhëndri i ish-presidentit amerikan Donald Trump), ka shfaqur zyrtarisht interesin dhe po punon për një projekt masiv që kap vlerën e qindra miliona dollarëve. Sipas të dhënave të fundit, Kushner nuk është vetëm në këtë lëvizje; ai është në partneritet të ngushtë me dy vëllezër biznesmenë dhe miliarderë nga Katari, të cilët po financojnë dhe mbështesin fuqishëm këtë plan përmes fondeve të tyre të investimeve.
Çfarë parashikon projekti? Plani përfshin ndërtimin e mijëra vilave luksoze bregdetare, resorteve me pesë yje dhe hoteleve që do të menaxhohen nga marka ekskluzive ndërkombëtare (siç është përfolur rrjeti Aman). Synimi i tyre është ta kthejnë Zvërnecin dhe gadishullin e mbrojtur në “St. Tropez-in e Ballkanit”.
Pse po ngre alarm? Ky fakt ka shtuar dyshimet e aktivistëve se qeveria shqiptare ka ndryshuar ligjin për Zonat e Mbrojtura pikërisht për t’u hapur rrugën këtyre emrave të mëdhenj botërorë, duke sakrifikuar natyrën e virgjër për interesa gjeopolitike dhe ekonomike të nivelit të lartë.

6. “Ping-Pongu” Institucional mes IKMT dhe AKZM

Kur vjen puna tek ligjshmëria e punimeve dhe rrethimeve që po kryhen në këtë ekosistem delikat, institucionet shtetërore shpesh ia hedhin fajin njëra-tjetrës:

AKZM (Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura) dhe dega e saj rajonale akuzohen nga mjedisoret se po tregohen pasive dhe po lejojnë degradimin e habitatit të Nartës.
IKMT (Inspektorati Kombëtar i Mbrojtjes së Territorit) shpesh deklaron se ndërhyrjet janë kompetencë e agjencive mjedisore ose se firmat posedojnë leje paraprake nga Këshilli Kombëtar i Territorit (KKT), duke krijuar një ngatërresë burokratike që dëmton vetëm zonën.

7. Kërcënimi i Biodiversitetit: Zhdukja e Habitatit për 300 Lloje Shpendësh

Përtej konflikteve sociale, dëmi më i madh dhe i parikthyeshëm që po ndodh në këtë zonë lidhet me ekosistemin. Laguna e Nartës dhe zonat rreth saj shërbejnë si një pikë kyçe ndalimi në korridorin ndërkombëtar të shtegtimit të shpendëve (i njohur si Adriatic Flyway).

Shkatërrimi i foleve dhe ushqimit: Ndërhyrjet me makineri të rënda, hapja e rrugëve dhe rrethimet po prishin habitatin natyror ku strehohen, folezojnë dhe ushqehen mbi 300 lloje shpendësh të egër.
Rreziku për llojet e mbrojtura: Mes tyre përfshihen shpendë globalisht të rrezikuar si Pelikani Kaçurel (Pelecanus crispus), Flamingot rozë dhe Shqiponja e Detit. Ekspertët mjedisorë paralajmërojnë se zhurma e vazhdueshme, ndotja akustike nga aviacioni dhe betonizimi i ligatinave do të dëbojnë këto specie përgjithmonë, duke shkaktuar një katastrofë ekologjike me përmasa ndërkombëtare.